پسته

Categories: شرح خدمات
Tags: No Tags
Comments: No Comments
Published on: مارس 22, 2012

 

 

 

 

 

 

مقــدمـــه :

درخت پسته اهلی ( Pistacia Vera ) متعلق به تیره ( Anacardiaceae ) است . جنس Pistacia دارای ۱۱ گونه است که همگی آنها از خود تربانتین یا سقز ترشح می کنند . درخت پسته دارای برگهای مرکب شانه ای بوده و میوه پسته از نظر گیاه شناسی در ردیف میوه های شفت طبقه بندی می شود . درخت پسته دو پایه است و برای تولید میوه به وجود هردو درخت نر و ماده نیاز است . گلهای درخت پسته فاقد گلبرگ و غده های شهد ساز بوده و زنبورهای عسل را به خود جلب نمی کنند و گرده گل توسط باد پراکنده می شود . درخت پسته برگ ریز بوده ، د رپائیز خزان نموده و زمستان را در خواب می گذراند . ریشه زائی درخت پسته محوری و عمودی بوده و قدرت تولید ریشه فرعی در درخت پسته ضعیف است . مرحله نونهالی درخت پسته طولانی بوده و تاقبل از پنج سالگی درختان میوه کمی تولید می کنند و از ۱۰ تا ۱۲ سالگی باردهی کامل و اقتصادی درخت آغاز می شود . مهمترین گونه های جنس Pistacia عبارتند از : P.Vera یا پسته معمولی ، P.Khinjuk یا چاتلانقوش یا کسور ، P.mutica یا بنه ، P.atlantica ، P.terebinthus . P.integerrima مهمترین ارقام پسته در ایران عبارتند از : اوحدی ، کله قوچی ، اکبری ، احمد آقائی ، ممتاز ، بادامی زرند ، شاه پسند ، سفید پسته نوق ، خنجری دامغان و قزوینی . نیاز سرمایی درخت پسته از ۶۰۰ ساعت با دمای کمتر از ۷ درجه سانتی گراد برای رقم کله قوچی تا ۱۲۰۰ ساعت با دمای کمتر از ۷ درجه سانتی گراد برای رقم اکبری متفاوت بوده و مقدار آن بطور متوسط ۱۰۰۰ ساعت زیر ۷ درجه سانتی گراد در نظر گرفته می شود . عدم تامین سرمای مورد نیاز درخت پسته موجب تاخیر در گلدهی ، گلدهی نامنظم ، کاهش تعداد برگچه های برگ ، تولید برگهای غیر طبیعی و ساده و … می شود . کشت و پرورش پسته از عرض ۲۷ درجه شمالی تا عرض ۴۲ درجه شمالی انجام می شود . اغلب درختان پسته در ارتفاع ۲۰۰۰-۹۰۰ متری از سطح دریا قرار گرفته اند . درخت پسته قادر به تحمل دمای ۴۵ درجه سانتی گراد در تابستان و دمای ۲۰- درجه سانتی گراد در زمستان می باشد . برای داشتن حداکثر محصول میزان حداکثر رطوبت نسبی بایستی کمتر از ۳۵% باشد .

کاشت پسته  :

مناسبترین بافت خاک جهت کاشت پسته بافت شنی لوم می باشد ( ۷۰-۶۰ درصد شن ، ۳۰-۲۰ درصد سیلت یا لای و ۲۰-۱۰ درصد رس ) . معیارهای کیفی جهت آب مناسب برای آبیاری باغات پسته عبارتند از : حداکثر شوری ۴ میلی موس بر سانتی متر ( بعلت مقاوم بودن درخت پسته به شوری ، آبیاری با آبهای دارای ۸ میلی موس بر سانتی متر شوری نیز برای درختان پسته انجام می شود . ) ، حداکثر نسبت جذبی سدیم ۱۵ ( برای SAR بیشتر از ۱۵ ، Ec آب نیز بایستی بیشتر از ۳میلی موس بر سانتی متر باشد ) ، حداکثر کلر آب آبیاری ۱۰ میلی اکی والان بر لیتر ، حداکثر غلظت بر PPm 2 ، حداکثر بی کربنات ( Hco3 ) 5/8 میلی اکی والان بر لیتر ، حداکثر سولفات ( So4 ) 10 میلی اکی والان بر لیتر ، حداکثر میزان کربنات سدیم باقیمانده (RSC) 5/2 ، حداکثر غلظت منیزیم ۵ میلی اکی والان برلیتر ( غلظت منیزیم بایستی از غلظت کلسیم آب آبیاری کمتر باشد ) ، حداکثر مقدار باقیمانده خشک یا TDS 2000 میلی گرم در لیتر . درصورت مطبق بودن خاک محل احداث باغ ، بایستی محل ردیفهای کاشت حداقل به عرض ۱ متر و به عمق ۲ متر با بیل مکانیکی کاملا” مخلوط و یکدست شود . درصورت انتخاب سیستم آبیاری غرقابی و سطحی ، شیب نهایی زمین بایستی حدود ۲-۱ درصد باشد . کاشت نهال و یا بذر نباید در داغ آب و نوک پشته ها انجام شده و بهتر است محل کاشت کمی پائین تر از محل داغ آب انتخاب شود . در نقشه کاشت بایستی محل ردیفهای کاشت ، محل قرارگرفتن درختان نر ، محل خیابانهای اصلی و فرعی ، محل قرارگرفتن نوارهای بادشکن، مسیرهای اصلی و فرعی انتقال آب و . . . مشخص گردد . جوی پشته ها جهت کاشت بذر یا نهال ، بایستی به عرض ۱۰۰ – ۵۰ سانتی متر وعمق۴۰-۳۰ سانتی متر احداث گردد . محل کشت بذر از کف جوی بایستی حدود ۱۰ سانتی متر بالاترباشد و هنگام آبیاری ، آب حدود ۵ سانتی متر روی بذر را بپوشاند . فاصله کاشت درختان در روی ردیف حداقل ۳-۲ متر و فاصله ردیفهای درختان حداقل ۶-۵ متر در نظر گرفته شود . دور آبیاری جهت نهالهای پسته در سال اول حداکثر ۷ روزه و درسال دوم ۱۴ روزه می باشد . جهت پیوند نهالهای پسته ، در اسفندماه نهالهای ۳-۲ ساله سربرداری شده و پس از رشد جوانه های جانبی بر روی پایه سربرداری شده ، حدود ۳ شاخه جانبی برروی پایه اصلی نگهداری شده و سایر شاخه ها حذف می شوند . زمان مناسب جهت پیوند نهالهای پسته بطور عمده اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد می باشد . نسبت مناسب درختان نر به درختان ماده نسبت ۱ به ۹ است . هرس فرم مناسب جهت درختان پسته ، هرس فرم جامی و شلجمی می باشد .

 

تاریخچه پسته

 

پسته مغز خوشمزه‌ای است که امروزه در نقاط مختلف جهان کشت می‌شود و دوستداران فراوانی دارد. خاستگاه اولیه این میوه ایران بوده و سپس به کشورهای مختلف راه یافته است. در حال حاضر پسته یکی از اقلام مهم صادرات غیرنفتی ایران را تشکیل می‌دهد، اما سابقه صادرات آن به بیش از دو هزار و پانصد سال پیش در زمان امپراطوری هخامنشیان می‌رسد. در آن زمان درخت پسته خودرو و وحشی بود و فقط در نقاط خاصی از ایران مثل خراسان امروزی وجود داشت. امروزه پسته پس از فرش، یکی از مهم‌ترین اقلام صادرات غیرنفتی را تشکیل می‌دهد. در حال حاضر ۵۵ درصد تولید و ۶۰ درصد صادرات پسته در اختیار ایران است و درآمد ارزی حاصل از صادرات پسته به بیش از ۴۰۰ میلیون دلار در سال می‌رسد.

 

گیاه‌شناسی پسته

 

درخت پسته از ۹- ۷ سالگی به بار می‌نشیند و می تواند دمای ۴۵ درجه بالای صفر و ۲۵ درجه زیرصفر را تحمل کند. این گیاه در برابر خشکی و کم آبی مقاوم نیز است. از میان گونه‌های مختلف پسته، تنها گونه‌های پسته اهلی، چاتلانقوش، گلخونک و بنه در ایران تولید می‌شود و مناطق اصلی کشت پسته در دامغان، کرمان، آذربایجان، قزوین، اردستان و رفسنجان متمرکز است.

 

خواص مغز پسته

مغز پسته از نظر طب قدیم ایران، دارای طبیعت گرم و خشک است. مقدار فراوان آهن موجود در مغز پسته و توانایی بدن برای جذب بالای آن باعث شده که پسته به ماده ای موثر برای درمان کم‌خونی فقرآهن معرفی شود. در ضمن پسته حاوی مقداری پروتئین گیاهی، اسیدهای چرب ضروری، فیبر، روی، کلسیم، فسفر و ویتامین E می‌باشد که همه این مواد برای سلامتی مفید می‌باشند.

 

خواص روغن پسته

 

از عصاره مغز پسته، روغن شفاف و زرد رنگی به دست می‌آید که خواص غذایی و درمانی دارد. اسیدهای چرب تشکیل دهنده این روغن به ترتیب عبارتنداز: اسیداولئیک(اسید چرب امگا- ۹)، اسید لینولئیک(اسید چرب امگا- ۶)، اسید پالمیتیک، اسید استثاریک و اسید لینولنیک(اسید چرب امگا-۳).

 

اسیدهای چرب امگا- ۳ باعث کاهش خطر بروز حمله‌های قلبی می‌شوند و به همراه اسیدهای چرب امگا- ۶ سیستم ایمنی را تقویت کرده وایکوزانوییدها را تولید می‌کنند. ایکوزانوییدها ترکیبات شبه هورمونی هستند که در تجمع پلاکت های خون، انقباض عروقی، واکنش‌های آلرژیک وایمنی و حالات التهابی نقش دارند.

 

مضرات پسته

 

چربی زیاد موجود در مغز پسته می‌تواند معده را سنگین کند. لذا کسانی که معده ضعیف دارند، نباید در مصرف آن زیاده‌روی کنند.

مغز پسته، طبیعت گرم و خشک دارد و خوردن زیاد آن باعث بروز کهیر و جوش می‌شود. برای رفع گرمی پسته، باید آن را به همراه مواد غذایی که طبیعت سرد دارند مثل خیار، مصرف کرد.

 

مواد مغذی پسته

 

مغز پسته حاوی مقادیری ویتامین A ، آهن، اسیدهای چرب غیراشباع، ویتامین E ، ویتامین B1, B2, B6، پتاسیم، پروتئین، روی، سلنیوم، فسفر، فولات، فیتواسترول، کلسیم، مس و فیبر است.

*ویتامین A موجود در پسته به بینایی در تاریکی کمک کرده و محرک رشد سلول‌ها و بافت‌های بدن است.

*آهن یکی از اجزای تشکیل دهنده ی هموگلوبین موجود در گلبول‌های قرمز خون است. هموگلوبین باعث انتقال اکسیژن به سلول‌ها می شود. لذا آهن نقش مهمی در اکسیژن رسانی به سلول ها دارد.

*اسیدهای چرب غیراشباع موجود در پسته سبب کاهش کلسترول بد( LDL) و کاهش ابتلا به امراض قلبی می‌شود. مطالعات نشان داده افرادی که به‌طور منظم(هفته‌ای یک‌بار) از خشکبار استفاده کرده‌اند، ۲۵درصد کمتر از سایر افراد به بیماری‌های قلبی مبتلا می‌شوند.

*ویتامین E پسته سبب حفظ سلامت و ترمیم بافت‌ها شده و به عنوان یک ماده آنتی‌اکسیدان مانع از بروز سرطان‌ و بیماری‌های قلبی می‌شود.

*ویتامین B1 وظیفه کمک به تولید انرژی از کربوهیدرات‌ها را در سلول‌های بدن به عهده دارد.

*ویتامین B6 به تولید پروتئین و ترکیبات شیمیایی مهم بدن نظیر انسولین، هموگلوبین و آنتی بادی‌ها کمک می‌کند.

*پتاسیم موجود در پسته برای تنظیم مایعات و الکترولیت‌های بدن و بهبود عملکرد اعصاب و عضلات مفید است.

*پروتئین پسته جایگزین مناسبی برای انواع گوشت‌ها و حبوبات است(البته به این معنی نیست که در کل می‌تواند جایگزین آن ها شود).

*عنصر روی نیز برای رشد و ترمیم سلول‌ها وبافت‌های بدن ضروری است و در کمبود آن ریزش مو ، نازکی ناخن و شکنندگی آن ، کوتاهی قد و کاهش اشتها اتفاق می‌افتد.

*سلنیوم ماده معدنی است که در پسته وجود دارد و به همراه ویتامین E به عنوان آنتی‌اکسیدان قوی عمل می‌کند.

*فولات برای تشکیل و ترمیم سلول‌ها لازم است و از ناهنجاری‌های طناب عصبی در دوران جنینی، تولد نوزاد نارس و بروز سقط جنین جلوگیری می‌کند.

*فیتواسترول‌ها به‌طور مستقیم با کاهش کلسترول بد(LDL) ارتباط دارند. مطالعات روی حیوانات نشان داده که این مواد خاصیت ضدسرطانی دارند.

*کلسیم نیز برای ساخت دندان‌ها و استخوان‌ها و فعالیت‌ ماهیچه‌ها و اعصاب ضروری است.

*مس نیز همراه آهن به تشکیل هموگلوبین در گلبول‌های قرمز کمک می‌کند.

*فیبر موجود در پسته سرعت حرکت توده غذایی را در لوله گوارش زیاد کرده و از یبوست جلوگیری می‌کند. به علاوه فیبر موجود در پسته آب زیادی جذب کرده و باعث احساس سیری می‌شود.

اغلب مردم گمان می‌کنند که خشکبار، چاق‌کننده هستند، اما اگر آجیل‌ها و خشکبار به‌طور منطقی و حساب شده در رژیم غذایی روزانه استفاده شوند، نه تنها چاق‌کننده نیستند، بلکه سودمند نیز خواهند بود.

 

آفلاتوکسین

 

پسته آفت‌های متعددی دارد که مهم‌ترین آنها آلوده شدن به “کپک آسپرژیلوس” است که سم خطرناکی به‌نام “آفلاتوکسین” تولید می‌کند و این سم سرطان‌زاست.

در برخی شرایط، قبل از رسیدن پسته، پوست نرم روی آن همراه با پوست استخوانی و سخت باز می‌شود. این گونه پسته‌ها زرد خندان نامیده می‌شوند. این شکاف محل مناسبی برای رشد قارچ‌ها و حشرات حامل آنها را فراهم می‌کند.

آلودگی پسته به کپک‌های سم زا و تولید آفلاتوکسین از عوامل مهم تهدید‌کننده صادرات پسته است که با اعمال مدیریت صحیح در مرحله داشت میوه می‌توان از زود باز شدن پسته به میزان زیادی جلوگیری کرد. توجه کردن به نوع پسته و زمان مناسب برداشت آن می‌تواند از تشکیل پسته‌های زود خندان جلوگیری کند. ارتباط مستقیمی بین خصوصیات ظاهری پوست استخوانی و رنگ‌گیری آن، با آلودگی مغز پسته به کپک‌ها و آفلاتوکسین وجود دارد. پسته‌های زود خندان خشک و نیمه خشکی که در فاصله زمانی دیرتری برداشت می‌شوند، مقدار لکه بیشتری روی پوست استخوانی دارند. این پسته‌ها باید در مرحله فرآوری از پسته‌های سالم جدا شوند.

در هنگام خرید پسته تازه به رنگ پوسته آن توجه کنید و از مصرف پسته‌هایی که پوسته خارجی آن ها سیاه شده، خودداری کنید، زیرا سیاهی به تدریج به داخل مغز پسته نفوذ می‌کند.

برای جلوگیری از‌ آلودگی قارچی، پسته را در بسته‌بندی مناسب و در فریزر نگهداری کنید.

 

تاریخچه :

پسته گیاهی است که از دیرباز در نقاط مختلف ایران مورد کشت و پرورش قرار می‌گرفته است. جنگل‍های وحشی و خودروی پسته در ناحیه شمال شرقی ایران و      نواحی هم ‍مرز با ترکمنستان و افغانستان پیشینه ای باستانی دارد و تصور می ‍رود که درخت پسته حدود  ۴-۳ هزار سال قبل درایران اهلی شده و مورد کشت وکار قرارگرفته است.

 

 جنگلهای وحشی درخت پسته

 

 اولین ارقام پسته در ایران حاصل پرورش و اهلی‍ کردن درختان پسته وحشی بوده است که تعداد این ارقام بسیار محدود و شکل ظاهری آن با محصول پسته خودرو شباهت داشته است.کم‍ کم بر اثر پیوند و جابجائی این ارقام و توجه باغداران از نظر درشتی دانه های پسته تا حدودی تحول ایجاد شده و ارقام جدیدی بوجود آمده است.

ارزش اقتصادی : پسته به عنوان یک محصول استراتژیک جایگاه خاصی را در بین تولیدات دارا می باشد. این محصول بخش عمده ای از صادرات غیرنفتی را تشکیل می ‍دهد . درشرایط کنونی حدود ۵۵ درصد از تولید و بیش از ۶۰ درصد از صادرات جهانی پسته در اختیار کشور ما بوده و درآمد ارزی حاصل از صادرات پسته بیش از ۴۰۰ میلیون دلار می باشد.

 

نام پسته

به گفته (برتولد لوفر) ایران شناس امریکایی که کتابی درباره ایران در سال ۱۹۲۶ منتشر کرده است پسته از ادوار باستان در ایران حایز اهمیت بوده و لفظ پسته در زبان های یونانی , لاتین و سایر زبان های اروپایی از نام پسته ایرانی گرفته شده است. نام این درخت در پارسی قدیم پیستاکا و در پارسی میانه یا پهلوی پیستاک بوده است. و در پارسی امروز پسته تلفظ می شود.

سطح زیر کشت پسته

در حال حاضر سطح زیر کشت پسته ایران بیش از ۳۶۰۰۰۰ هکتار می باشد که استان کرمان با مجموع بیش از ۲۷۰۰۰۰ هکتار باغ های بارور وغیربارور ۷۷ درصد محصول کل کشور را تولید و به عنوان مهمترین منطفه پسته کاری ایران ودنیا محسوب می شود. ضمناً سایر استانهای پسته خیز عبارتند از:یزد.خراسان.فارس.سمنان.سیستان وبلوچستان.قزوین.مرکزی.اصفهان و قم می باشند که بیش از ۹۰۰۰۰ هکتار سطح زیر کشت باقیمانده را به خود اختصاص می دهند

خاک مطلوب پسته

بهترین خاکها برای کاشت درخت پسته خاکهای لیمونی سبک یعنی شن و رس می‌باشد. در اراضی سبک مصرف کود برای برداشت رضایت بخش است ولی در اراضی رسی سنگین که رطوبت را به مقدار زیاد و برای مدتی طولاتی در خود نگاه می‌دارد کاشت این گیاه نتیجه رضایت بخشی نمی‌دهد و مقدار محصول چندان قابل توجه نخواهد بود. درخت پسته تا اندازه‌ای تحمل شوری خاک را می‌کند

 صمغ پسته، عصاره‌ای خواب‌آور و ضد اضطراب

 نتایج یک پژوهش در فاز حیوانی نشان داد: عصاره هیدروالکلی صمغ پسته بر تسهیل روند خواب‌آوری، اثر ضد اضطرابی و شل کنندگی عضلانی تاثیر مثبت دارد.

به گزارش ایسنا،حسین حسین‌زاده، استاد فارماکودینامی و سم‌شناسی مرکز تحقیقات علوم دارویی و دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در پژوهشی اثرات تزریق داخل صفاقی عصاره هیدروالکلی صمغ پسته بر شلی عضلانی، خواب و اضطراب بر روی موش سوری را مورد بررسی قرار داده است.

در این پژوهش اثر صمغ پسته بر تعادل حرکتی و شل کنندگی عضلانی به دو روش میله چرخان و بارفیکس،۳۰ و ۶۰ دقیقه پس از تزریق مواد بررسی شد. در آزمون خواب‌آوری، زمان شروع به خواب رفتن و مدت زمان در خواب بودن ۳۰ دقیقه پس از تزریق عصاره‌ها و مواد به روش القاء خواب با تزریق پنتوباربیتال انجام شد. رفتارهای حرکتی موش‌ها با آزمون جعبه باز و اثر ضد اضطرابی به روش ماز به علاوه‌ای، ۳۰ دقیقه پس از تزریق بررسی شد.

یافته‌ها نشان می‌دهد که صمغ پسته در دوزهای ۱۱ و ۵/۰- ۲۵/۰ گرم بر کیلوگرم به طور معنی داری اثرات خواب آوری(افزایش طی خواب در تمام دوزها و کاهش زمان شروع به خواب رفتن در دوز ۱ گرم بر کیلوگرم)، اثر ضد اضطرابی در آزمون ماز به علاوه، شل کنندگی عضلانی(در آزمون بارفیکس و با دوز ۱ گرم بر کیلوگرم) و کاهش فعالیت حرکتی با تمام دوزها داشته است.

نتایج این تحقیق حاکی از آن است که عصاره هیدروالکلی صمغ پسته تاثیر مناسبی بر تسهیل روند خواب‌آوری، اثر ضداضطرابی و شلی عضلانی دارد که ممکن است این ترکیب در کاهش اختلالات انقباضی عضلات، بی‌خوابی و اضطراب مؤثر باشد.

 

قیمت یک حلقه چاه در کرمان ۵ تا ۶ میلیارد تومان

از آنجائیکه این محصول در استانهای گرمسیری مانند کرمان تولید می شود در سال های اخیر با بحران خشکسالی به شدت تحت تاثیر بی آبی قرارگرفته است و برداشت های بی رویه از منابع آبی زیرزمینی در دشت های رفسنجان، سیرجان، کرمان و یزد، تولید این محصول را با خطر کم آبی مواجه کرده است.

بحران آب در این منطقه به اندازه ای

شدت یافته است که هم اکنون یک حلقه چاه در شهرستان انار کرمان با ظرفیت ۵۰ لیتر در ثانیه به قیمت ۵ تا ۶ میلیارد تومان به فروش می رسد در حالیکه همین چاه در منطقه غربی کشور کمتراز ۲۰۰ میلیون تومان قیمت دارد.

پسته برای سلامت قلب و آرامش اعصاب مفید است

صادرات                        

 گیاهان سرمنشا زنجیره غذایی حیات بر روی کره زمین و بهعنوان ثروت ملی هر کشور محسوب می‌شوند.پسته یکی از مهمترین اقلام صادراتی ایران است که بیش از ۲۳% از ارزش کل صادرات ایران را بخود اختصاص داده است.

گونه های پسته

امروزه گونه های متنوعی از پسته در جهان کشت می شود. از گونه های جنس (Pistacia تنها)، (vera.P پسته اهلی)، (khinjuk.P چاتلانقوش، کسور، گلخونک یا خنجک) و ( mutic.P بنه) در ایران تولید می شود. چاتلانقوش و بنه پایه های مناسبی برای پیوند درختان پسته اهلی به شمار می روند.

Vera.P در بین گونه های فوق تنها درختی است که به صورت اهلی درآمده و نوع وحشی آن نیز در جنگلهای سرخس واقع در منطقه مرزی شمال شرقی کشور یافت می شود.


گیاه‌شناسی پسته

درخت پسته از ۹- ۷ سالگی به بار می‌نشیند و می تواند دمای ۴۵ درجه بالای صفر و ۲۵ درجه زیرصفر را تحمل کند. این گیاه در برابر خشکی و کم آبی مقاوم نیز است. از میان گونه‌های مختلف پسته، تنها گونه‌های پسته اهلی، چاتلانقوش، گلخونک و بنه در ایران تولید می‌شود و مناطق اصلی کشت پسته در دامغان، کرمان، آذربایجان، قزوین، اردستان و رفسنجان متمرکز است.

آب و هوای مطلوب پسته

درخت پسته به سرمای شدید زمستان و گرمای زیاد تابستان هر دو مقاوم است. درخت پسته با هوا و زمین مرطوب سازگاری ندارد. رطوبت زیاد در زمین باعث تولید بیماری صمغ و پوسیدگی یقه درخت می‌شود که به تدریج درخت را ضعیف و بالاخره خشک می‌کند. درخت پسته به کم آبی و خشکی مقاومت زیاد نشان می‌دهد بطوری که درختان کهن را می‌توان بدون آبیاری بر مدت خیلی طولانی          (شاید چند ده سال) زنده نگاه داشت

 

بسته بندی و انبارداری


محصول آماده جهت عرضه به بازار برحسب نیاز در ظروف بزرگ ( گونی‍های کنفی۶۰ کیلویی)یا ظروف کوچک ( نایلون، سلفون و قوطی کوچک ۵۰۰۰ – ۵۰ گرمی) بسته بندی و به بازار عرضه شود. ظروف بسته‍بندی بایستی دارای برچسب حاوی اطلاعات نوع رقم، شکل میوه، تعداد دانه در انس درصد ناخندانی و … باشد.

محصول بسته ‍بندی شده در انبار مخصوص با دمای حدود ۱۵-۵ درجه سانتی‍گراد و در شرایط رطوبت پایین با کف و دیواره های غیر‍قابل نفوذ به حشرات نگهداری می ‍شوند. وجود هواکش کنترل کننده های دما و رطوبت در انبار از جمله استانداردهای مناسب انبارداری هستند. بسته‍ بندی و وارد کردن محصول به انبار در ساعات خنک شبانه روز ( اواخر شب یا صبح زود) باعث کاهش دمای محصول و افزایش مدت نگهداری آن می ‍شود. قراردادن پالت‍های چوبی یا فلزی در کف انبار ضروری است تا از آلودگی احتمالی محصول و انتقال رطوبت کف انبار به آن جلوگیری شود.

مصرف مغز سبز پسته برای مبتلایان به چربی خون، بجای مغز معمولی پسته توصیه میشود

کود

درخت پسته احتیاج به کود فراوان دارد و کود دامی به تنهایی نمی‌تواند رفع احتیاجات درخت پسته را از حیث مواد غذایی برای محصول زیاد بکند. لذا باید علاوه بر کود دامی از کودهای شیمیایی نیز استفاده کرد. کود دامی را پاییز به درخت می‌دهند و کود شیمیایی را در دو دفعه یکی در اسفند ماه و دیگری در خرداد ماه با خاک مخلوط می‌کنند

 

فواید پسته

پسته، دانه میوه از درخت پسته است. درخت پسته اولین بار در ترکیه و ایران یافت شد. در آن زمان، پسته غذای اشراف بود. در سال های بعد، فقط در جشن ها و مهمانی ها مصرف می شد. بعدها در انواع دسرها، شیرینی ها، بستنی و حتی به عنوان اشتها آور خورده می شد. این دانه، به خاطر شکلش به نام “آجیل خندان” معروف شد. پسته به عنوان یک ماده غذایی گیاهی و نیرو بخش و درمان کننده بسیاری از بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرد.

 

هر دانه پسته ۸ کالری انرژی دار

تاریخچه پسته

از دیرباز در نقاط مختلف ایران کشت می شده است و جنگلهای وحشی پسته در ناحیه شمال شرق ایران به ویژه مرز افغانستان و ترکمنستان وجود دارد و گمان می رود که درخت پسته حدود ۴-۳ هزار سال قبل در ایران اهلی شده و مورد کشت و کار قرار گرفته است. در این نوشتار سعی شده به طور خلاصه و مفید، مطالب کاربردی به زبان ساده بیان شود. امید است روزنه ای برای تأمین نیاز کشاورزان باشد

افاتپسته

افلاتوکسین زنجرک پسته ایدیوسروس ستالی (آفت شیره) افلاتوکسین زهرابه‌ای است که بوسیله گروهی از قارچها (اسپرژیلوس) که جزِء کپک‌ها هستند ترشح می‌شود. این قارچها با تغذیه از مواد غذایی زهرابه تولید کرده وآنرا داخل و یا روی مواد غذایی به جا می‌گذارند.این قارچ در شرایط حرارت ورطوبت مناسب بر روی میزبان (پسته) شروع به رشد کرده وتولید زهرابه کرده که به انسان و دام ضرر فراوان می‌رساند.پسیل پسته که به شیره خشک معروف است شپشک واوی پسته لارو برگ خوار پسته کرم ریشه پسته سرشانه خوار پسته, زنبورهای مغز خوار پسته

پسته وسلامتی

مطالب علمی و مفید و دلالیل اینکه پسته برای سلامتی انسان ها به خصوص جوا نان بسیار مفید می باشد

کاشت نهال پسته

روش های مختلف کاشت نهال پسته شامل کاشت در زمین اصلی . کاشت در خزانه .  کاشت در کیسه‌های پلاستیکی و غیره به طور کامل توضیح داده شده است 


ابیاری درختان پسته

میزان آب مورد نیاز درختان پسته برای روشهای مختلف آبیاری برحسب مترمکعب درهکتار درسال برای شرایط آب و هوایی شهرستانهای کرمان و رفسنجان و سیرجان.

آبیاری سطحی و غرقابینه هزار :مترمکعب درهکتار در سال

آبیاری بابلــــــــــــر: هفت هزار مترمکعب درهکتار در سال

آبیاری قطـــــــره ای : پنج هزار مترمکعب درهکتار در سال

 حساسترین دوره آبیاری درختان پسته : تیرماه هنگام پرشدن مغز پسته

مهمترین آب برای خندان شدن دانه های پسته : آخرین آب قبل از رسیدن کامل دانه ها و برداشت محصول در اواخر مرداد و یا اوایل شهریورماه .

حداکثر مساحت کرت در آبیاری سطحی برای خاکهای با بافت سنگین : یک هزارو دویست و پنجاه مترمربع یا پنجاه قصب

مناسب ترین دور آبیاری برای خاکهای با بافت متوسط در روش آبیاری سطحی : سی و پنج الی چهل  روز

مناسب ترین دور آبیاری برای خاکهای با بافت متوسط در روش آبیاری بابلـــر بیست روز

مناسب ترین دور آبیاری برای خاکهای با بافت متوسط در روش آبیاری قطره ای ده روز و در صورت شور بودن آب شش الی هفت روز

دوره های ذکر شده بطور متوسط بوده و در صورت امکان در ماههای گرم سال بایستی کمتر از این مقدار و برای ماههای سرد سال بایستی بیشتر از این مقدار در نظر گرفته شوند .

حداکثر طول نوار یا ردیف درختان در آبیاری سطحی برای خاکهای با بافت سنگین یکصد متر

حداکثر طول نوار یا ردیف درختان در آبیاری سطحی برای خاکهای با بافت متوسط پنجاه متر حداکثر

طول نوار یا ردیف درختان در آبیاری سطحی برای خاکهای با بافت سبـک سی متر میباشد

 

همه چیز در مورد درخت پسته

پسته گیاهی است که از دیرباز در نقاط مختلف ایران کشت می شده است و جنگل های وحشی پسته در ناحیه شمال شرق ایران به ویژه مرز افغانستان و ترکمنستان وجود دارد و گمان می رود که درخت پسته حدود ۴-۳ هزار سال قبل در ایران اهلی شده و مورد کشت و کار قرار گرفته است. در این نوشتار سعی شده به طور خلاصه و مفید، مطالب کاربردی به زبان ساده بیان شود. در مورد خواص پسته pistachio و دیگر موراد مرتبط با پسته به سایر مقالات سایت ایران کالا مراجعه نمایید.

الف) آبیاری
با وجود این که پسته استقامت زیادی به بی آبی دارد، لکن نباید از آب دادن آن مخصوصا در سنین ابتدایی غفلت شود. به طور متوسط بسته به بافت خاک از نظر نگهداری آب مدار آبیاری بسته به سن درخت به شرح زیر توصیه می شود: (به جز فصل زمستان)
درخت با سن ۱ تا ۳ سال:     مدار آبیاری ۷ الی ۱۰ روز
درخت با سن ۳ الی ۶ سال :     مدار آبیاری ۱۲ الی ۲۰ روز
درخت با سن ۶ سال به بالا :    مدار آبیاری یک ماه
باید توجه داشت زمانی که مدار آبیاری یک ماه است، در هر آبیاری آب زیادی به درخت داده شود تا رطوبت کاملا به عمق خاک نفوذ کند.

ب) هرس
هرس یعنی بریدن شاخه های اضافی و این عمل در زمستان انجام می شود. پس از فرم دهی درخت در سال های بعد از پیوند و قبل از باردهی، هرس اهمیت دارد که شامل شنگ کردن شاخه ها، سر بر داری و حذف پاجوش ها می باشد.

هرس باعث درشت شدن میوه درخت و تا حدی یکنواخت شدن باردهی در سالهای مختلف می شود.

ج) کود دهی
کود دامی گوسفندی و گاوی مورد استفاده باید کاملا پوسیده باشد. بهتر است کود مرغ نیز با کودهای گوسفندی یا گاوی مخلوط شود و در شیاری به عمق حداقل ۴۰ سانتیمتر بسته به سن درخت و عرض ۴۰ سانتیمتر در انتهای چتر سایه انداز درخت دفن شود. فصل کود دهی فصل خواب درختان یعنی زمستان است.
مخلوط کردن کود کامل شیمیایی ( N-p-K ) نیز با کود حیوانی مورد استفاده مطلوب می باشد.
دادن کود شیمیایی ازته (سولفات آمونیم و سولفات پتاسیم) در مناطق با آب و خاک شور در نیمه دوم اردیبهشت ماه جهت افزایش جوانه های رویشی و زایشی، در نیمه دوم تیرماه جهت پر شدن دانه های پسته در درختان بارده مناسب است. میزان کود مصرفی با مشاوره کارشناسان از ۱۰۰ گرم تا ۲۰۰ گرم به ازای هر درخت می باشد.
استفاده از کودهای مایع و جامد میکرو در فصل رشد درخت بسته به نوع کمبود و مشاوره با کارشناسان کشاورزی همزمان با سمپاشی و یا به صورت مستقل بسیار مناسب است. بعد از برداشت پسته دادن کود روی به صورت محلول پاشی توصیه می شود.

د) دلایل پوکی پسته
۱- عدم وجود گرده نر که ناشی از کمبود درخت نر می باشد  مهمترین عامل پوکی پسته بوده و باید به ازای هر ۱۰ الی ۱۵ درخت ماده یک درخت نر در باغ پیوند نمایید. در صورت کمبود درخت نر حتما گرده افشانی مصنوعی انجام دهید.
۲- عدم رسیدگی و توجه کامل به درختان از جمله آبیاری کم و نامنظم، ندادن کود حیوانی و هرس نکردن درختان و غلبه آفات در باغ باعث پر نشدن مغز پسته و یا ریزش جوانه های سال بعد می شود.

ه) آفات مهم پسته
۱- پسیل پسته، که حشره زرد رنگ کوچکی است و در حال حاضر بیشترین خسارات را وارد می کند و موقع خسارت شدید، پای درخت شکرک ایجاد می شود.
۲- کنه درختان پسته که این آفت با چشم معمولی قابل مشاهده نیست و علائم آن اینکه ابتدا برگها سبز تیره و سپس حالت چرمی رنگ می شوند.
۳- شپشک پسته، این آفت کاملا روی برگها و خوشه ها قابل مشاهده است و درخت مورد حمله محصول آن اغلب پوک و نیم مغز می شود.
برای مبارزه با شپشک استفاده از سم اتیون با نسبت ۲٫۵ – ۲ در هزار بسیار مناسب است. ذکر این نکته ضروری است که برای مبارزه با هر یک از آفات مشاوره با کارشناسان خبره کشاورزی جهت توصیه سم و زمان سمپاشی بسیار مهم است.

و) برداشت پسته
۱- پسته را وقتی کاملا رسید برداشت نمایید.
۲- برداشت را ساعتهای اولیه روز شروع نموده و محصول برداشت شده را زیر سایه و یا جای خنک قرار دهید.
۳- قسمتهای آلوده به آفت را در باغ جداگانه برداشت نمایید.
۴- محصول برداشت شده را سریعا به مراکز فرآوری پسته که تمام اتوماتیک و بهداشتی است انتقال دهید تا سریعا پوست گیری و جداسازی شود. به این ترتیب رنگ پوسته سخت پسته سفیدرنگ و بازاری پسندی مناسب خواهد داشت.

دید کلی

بطور کلی انواع مختلف پسته را از حیث شکل ظاهری به دو دسته می‌توان تقسیم کرد. یکی بادامی و دیگری فندقی. در شکل بادامی طول پسته از عرض یا قطر آن خیلی زیادتر است به قسمی که شکل کشیده بادامی به پسته می‌دهد در صورتی که در شکل فندقی تفاوت بین طول و قطر پسته خیلی کم است. علاوه بر این در شکل بادامی فاصله دو لب داخلی پوست پسته خندان کمتر از همین فاصله در شکل فندقی است. در پسته بادامی گاهی اتفاق می‌افتد که نوک باریک پسته کمی به شکل نوک خنجر خمیده است این شکل پسته را خنجری می‌نامند.

تصویر

موطن اصلی و قدمت درخت پسته

درخت پسته معمولی و یا پسته ایرانی پیستاکیا ورا (Pistacia vera) به شکل جنگلهای انبوه در شمال شرقی ایران دیده می‌شود لذا می‌توان گفت که اصل این جور پسته از ایران است. درخت پسته از ایران به سایر نقاط مخصوصا به سواحل دریای مدیترانه (جنوب اروپا و شمال آفریقا) رفته است.

مشخصات گیاه شناسی درخت پسته

درخت پسته گیاهی است دو پایه یعنی گلهای نر و ماده جدا از یکدیگر و روی درخت مجزا قرار گرفته است. گل آذین درخت پسته بطور کلی خوشه‌ای است و در خوشه نر که گلها به یکدیگر فشرده و متراکم هستند. تعداد زیادتری گل مشاهده می‌شود تا در خوشه ماده که فاصله از گلها یکدیگر زیاد است و به همین علت این نوع گلها خوشه افشان و شلی تشکیل می‌دهند.

گلهای ماده دارای یک تخمدان و یک تخمچه هستند ولی کلاله منشعب و دارای سه شاخه است. برگ درخت پسته از ۵ تا ۷ برگچه تشکیل شده است. ریشه درخت محوری و عمودی است و تا عمق بیشتر از دو متر در داخل خاک فرو می‌رود. تلقیح گلهای ماده بوسیله باد انجام می‌گیرد.

تصویر

آب و هوای مطلوب پسته

درخت پسته به سرمای شدید زمستان و گرمای زیاد تابستان هر دو مقاوم است. درخت پسته با هوا و زمین مرطوب سازگاری ندارد. رطوبت زیاد در زمین باعث تولید بیماری صمغ و پوسیدگی یقه درخت می‌شود که به تدریج درخت را ضعیف و بالاخره خشک می‌کند. درخت پسته به کم آبی و خشکی مقاومت زیاد نشان می‌دهد بطوری که درختان کهن را می‌توان بدون آبیاری بر مدت خیلی طولانی (شادی چند ده سال) زنده نگاه داشت.

خاک مطلوب پسته

بهترین خاکها برای کاشت درخت پسته خاکهای لیمونی سبک یعنی شن و رس می‌باشد. در اراضی سبک مصرف کود برای برداشت رضایت بخش است ولی در اراضی رسی سنگین که رطوبت را به مقدار زیاد و برای مدتی طولاتی در خود نگاه می‌دارد کاشت این گیاه نتیجه رضایت بخشی نمی‌دهد و مقدار محصول چندان قابل توجه نخواهد بود. درخت پسته تا اندازه‌ای تحمل شوری خاک را می‌کند.

کود

درخت پسته احتیاج به کود فراوان دارد و کود دامی به تنهایی نمی‌تواند رفع احتیاجات درخت پسته را از حیث مواد غذایی برای محصول زیاد بکند. لذا باید علاوه بر کود دامی از کودهای شیمیایی نیز استفاده کرد. کود دامی را پاییز به درخت می‌دهند و کود شیمیایی را در دو دفعه یکی در اسفند ماه و دیگری در خرداد ماه با خاک مخلوط می‌کنند.

تصویر

ازدیاد درخت پسته و کاشت آن در باغ

از نظر گیاه شناسی درخت پسته را به دو طریق می‌توان تکثیر کرد یکی بوسیله خواباندن شاخه و دیگری بوسیله کاشت بذر. ولی در باغبانی و از نظر اقتصادی تنها راه ازدیاد درخت پسته کاشت بذر برای تهیه پایه و پیوند نهال حاصله با انواع مرغوب پسته می‌باشد.

آفات پسته در ایران

  • زنجرک پسته ایدیو سروس ستالی (آفت شیره)

  • پسیل پسته که به شیره خشک معروف است.

  • شپشک واوی پسته

  • لارو برگ خوار پسته

  • کرم ریشه پسته

  • سرشانه خوار پسته

  • زنبورهای مغز خوار پسته

 

 

خاک – آب و تغذیه (کود دهی) پسته

خاک

 

l      خاک مناسب پسته

 l      روشهای اصلاح خاک های سدیک (قلیایی)

l      حدود طبیعی عناصر موجود در خاک در باغات پسته

l      کشت پسته در رده های مختلفی از خاک با موفقیت انجام می شود. در مناطق پسته کاری ایران بافت شنی لومی که یک بافت متوسط میباشد بهترین محصول را تولید مینماید.همچنین در بافت های سنگین تر خاک مثل لوم – رسی – سیلتی و حتی لوم رسی محصول مناسبی تولید شده است.وجود زهکش های طبیعی همانند یک لایه شنی در عمق بیش از ۲ متر از سطح خاک میتواند سنگینی بافت را جبران نماید. وجود خاک های کم عمق و یا سخت لایه باعث میشود که قسمت های هوایی و زیرزمینی درخت کوتاه مانده ٬ در نتیجه باروری و عملکرد آن به طور محسوسی کاهش یابد. درختان پسته در شرایط ماندابی رشد مناسبی ندارند. همچنین در خاک های دارای قلیاییتPH))  بالا جذب عناصر بالاخص عناصر میکرو ناچیز میباشد.

l      تنها را ه ممکن برای خارج ساختن نمک های محلول شستشوی خاک است. اما باید با احتیاط انجام شود چون اگر خاک های خیلی شور بدون در نظر گرفتن مواد اصلاح کننده  آبشویی شوند به خاک های قلیایی تبدیل میشوند. در خاک های شور به دلیل موجود نبودن سدیم روی سطح کلویید های رسی و در نتیجه نفوذ پذیری بهتر خاک اصلاح این نوع خاک معمولا بوسیله غرقاب کردن زمین انجام میگیرد . عمق خاکی که به این طریق اصلاح میشود حدوداً برابر عمق آبی است که در خاک نفوذ و از آن عبور میکند.

 l      در خاک های قلیایی سدیم به صورت تبادلی روی ذرات کلوییدی قرار دارد. برای اصلاح خاک مورد نظر میبایست سدیم تبادلی به وسیله کلسیم جایگزین گردد. برای افزودن کلسیم به خاک منابع متعددی از جمله نمک های محلول ٬ آهک ٬ گچ و یا در خاک های آهکی با افزایش اسید یا مواد تولید کننده اسید (گوگرد)٬ کلسیم را وارد محلول خاک میکنند.

نکته: سدیم جزء عناصر ضروری نمیباشد. کلسیم ٬ منیزیم و سدیم خاک نسبت به هم و براساس نسبت جذب سدیمی (SAR) سنجیده میشود.حدود طبیعی ازت خاک تعیین نشده است.

آب و آبیاری پسته

 

جدول راهنمای آبیاری باغات پسته بر اساس روش آبیاری

شیوه آبیاری                     بافت خاک          شیب زمین         دور آبیاری  طول ردیف (متر)

غرقابی (نواری )                   سنگین           ۰٫۴ – ۰٫۱             ۳۵         ۱۰۰- ۱۵۰

 غرقابی (نواری)                    متوسط           ۰٫۸ – ۰٫۱             ۳۰         ۵۰ – ۱۰۰

غرقابی (نواری)                     سبک            ۰٫۸- ۰٫۱               ۲۵           ۳۰- ۵۰

بابلر                            از سبک تا سنگین    -                         ۲۵-۳۵        ۳۰- ۱۰۰

 قطره ای                      از سبک تا سنگین    -                         ۱۰ – ۲۰       ۶۰

جدول نیاز آبی باغات پسته (m3/ha/year  )

شیوه آبیاری  نیاز آبیm3/ha/year    عمق آبیاری (mm  )   جریان ورودیl/s

 

 غرقابی (نواری ) حدود ۹۰۰۰              ۲۰۰                   ۲- ۴

غرقابی (نواری ) حدود ۹۰۰۰             ۱۵۰                    ۳- ۵

 

 غرقابی (نواری ) حدود ۹۰۰۰             ۱۰۰                    ۵- ۷

 بابلر                       ۶۵۰۰              ۱۰۰- ۲۰۰            -

 قطره ای           ۴۰۰۰-  ۵۰۰۰          ۱۰۰- ۲۰۰            -

 جدول راهنمای تفسیر کیفیت آب آبیاری

معیار های کیفی آب            مناسب                      متوسط                    نامناسب     

شوری                              ٧۵/٠                              ٧۵/. تا ٣                     ٣

( میلی موس بر سانتی متر)

 سدیم (SAR)                     کمتر از ۳                      ۳ – ۹                      بیشتر از ۹

کلر mol/m3                        کمتر از ۴                      ۴ – ۱۰                    بیشتر از ۱۰

بر      ”                          ۰٫۷۵                    ۰٫۷۵ -۲                     بیشتر از ۲

 بی کربنات mol/m3             کمتر از ۱٫۵                  ۱٫۵– ۸٫۵                   بیشتر از ۸٫۵

  اسیدیته                         ۶٫۵ – ۸٫۴

 

 آبیاری مغناطیسی: به تازگی فن آوری های جدیدی با استفاده از تجهیزات مغناطیسی و الکتریکی جهت استفاده از آبهای شور در کشاورزی فراهم شده است. در این فرایند با اصلاح آب آبیاری خاک زراعی نیز اصلاح شده و از شوری و سفتی آن پیشگیری میشود و  خاک کلوخه و شوره نمیزند.همچنین معضل نفوذ ناپذیری و ماندابی شدن نیز تنها با اصلاح آب حل شده و فرایند شور و قلیا شدن خاک ها به علت آبهای سدیک متوقف میشود و خاک زراعی مجدد حاصلخیز میشود.

 تغذیه (کود دهی) پسته

 

1 . حدود مطلوب عناصر در برگ پسته

عناصر ماکرو:

 

    ازت ۲- ۲.۲ ٪  فسفر ۰.۱- ۰.۱۴ ٪   پتاسیم ۱- ۱.۵٪  کلسیم ۱.۳٪  منیزیم ۰.۶٪

 

عناصر میکرو: مقادیر به   ppm

   آهن ۸۰-۱۰۰   روی ۱۰- ۱۵     منگنز ۳۰-۸۰    مس ۴       بر ۲۵۰

۲ . تعادل بین عناصر در پسته

l      تعادل عناصر و مدیریت عناصر خاکی باعث افزایش  تا بیش از ۲ برابری عملکرد در باغات پسته خواهد شد.

l      به طور مثال بر هم خوردن تعادل بین کلسیم و منیزیم در میوه پسته و کمبود Ca  باعث عارضه لکه پوست استخوانی در پسته میشود. محلول پاشی کلرور کلسیم به نسبت ۲٫۵ در هزاردر یک نوبت  ۳۰- ۴۰% از خسارت عارضه را کاهش میدهد.

۳ . ضریب همبستگی عناصر برگ با عملکرد پسته  

 

عنصر

ازت  ۰.۱۰

فسفر ۰.۰۶

پتاسیم ۰.۱۳-

کلسیم ۰.۰۴

منیزیم ۰.۲۴

سدیم ۰.۲۰-

آهن  ۰.۰۸-

منگنز ۰

روی ۰.۲۵

مس ۰.۰۵

بر ۰.۳۷-

۴٫ عناصر کلیدی در تغذیه پسته

l      پتاسیم برگ با عملکرد سال جاری همبستگی منفی و با عملکرد سال آینده همبستگی مثبت دارد. با توجه به اینکه تشکیل محصول سه ماه قبل از نمونه برداری برگ است ٬ در نتیجه زیادی محصول باعث مصرف و کاهش پتاسیم در شاخه باردار میشود و درصورتی که پتاسیم تامین نشود سرعت جذب با نیاز درخت همخوانی ندارد و لذا محصول سال آینده کاهش می یابد. l      براساس نتایج نهایی طرح فوق عناصر پتاسیم ٬ بر و روی در عملکرد و خندانی نقش اصلی را بازی می کنند.

 

l      نکته: با توجه به تفاوت هایی باغات از نظر مسایل مربوط به خاک ٬ آب و عناصر موجود در برگ دارند لذا برنامه ریزی کودی هر باغ پسته میبایست منطبق با شرایط آب و خاک و آزمایش برگ آن باغ باشد.

 

================================================================

 

 بنابراین در تکثیر توسط بذر، گاهی مرغوبیت از بین می‌رودو نیز زمان لازم برا ی بالغ شدن گیاه در درختانی که توسط بذر تکثیر می‌شوند طولانی‌تر می‌شود. بنابراین برای داشتن درختان یک دست و یکنواخت از یک رقم پر محصول ومرغوب و نیز برای کوتاه‌کردن دوره نونهالی باید از تکثیر غیر‌جنسی استفاده کرد. پس پیوند زدن نهال امری ضروری به نظر می‌رسد.

طرح باغ پسته:

قبل از کاشت پسته ابتدا باید منطقه موردنظر را برای کاشت از لحاظ آب و هوا و شرایط خاک بررسی نمود . اگر منطقه و زمین مورد نظر برای پسته‌کاری مناسب بود اقدام به تسطیح آن کرد.

برای احداث باغ پسته بهتر است ابتدا نقشه دقیقی با مقیاس مناسب از زمین تسطیح شده بر روی کاغذ رسم کرد و روی آن فواصل بین درختان و ردیف‌ها (فواصل بین درختان ۴-۳ متر و بین ردیف‌ها ۸-۷ متر می‌باشد).محل احداث ساختمان و یا تاسیس مورد نیاز احتمالی، مسیر جاده و خیابان‌های باغ، شبکه آبیاری باغ ، وزش بادغالب و شیب زمین را مشخص نمود.

تهیه بذر مطلوب :

بذر در نظر گرفته شده باید سالم و بدون هیچ گونه آفت یا بیماری و از محصول همان سال باشد. انتخاب بنه به عنوان پایه دارای مزایا و معایبی است، از مزایای آن مقاومت بیشتر آن در برابر خشکی در مقایسه با پایه پسته اهلی و مقاومت نسبی در برابر آلودگی به نماتد مولد غده ریشه است و از معایب آن رشد بطئی در سال‌های اولیه کاشت و حساسیت به گموز و ورتیسلیوم بوده که به علت این عیوب کمتر مورد توجه باغداران به عنوان پایه قرار می‌گیرد. معمولاً بذرهای که به عنوان پایه اسفاده می‌شود از ارقام پسه اهلی و عمدتاً بادامی (بادامی ریز)و قزوینی است و همچنین از نوعی هیبرد به نام بنه باغی نیز می‌توان استفاده نمود. بنه باغی فوق العاده به نماتد ریشه حساس می‌باشد. بنابراین باید با توجه به معایب و محاسن هریک از پایه‌ها و نیز با توجه به نوع خاک محل کاشت و بیماری‌های منطقه به انتخاب پایه مبادرت نمود. از پایه‌های دیگر پسته درایران می‌توان کسور،آتلانتیکا و سرخس را نام برد

۱٫ پسته بادامی۲-پسته سرخس۳- بنه۴-کسور

آماده کردن بذر برای کاشت :

در اواخر اسفند و اوایل بهار بذر‌ها را حدود ۲۴ تا ۴۸ ساعت (ترجیحاً ۲۴ ساعت ) در آب خیس خیسانده، پس از شست‌و‌شوی مجدد با استفاده از سموم قارچ‌کش نظیر کاربو‌کسین تیرام، بنومیل به نسبت ۵/۵۲ تا ۳ در هزار و هیپوکلرید سدیم (مایع سفیدکننده)۵/۰ به مدت ۵ الی ۱۰ دقیقه ضدعفونی می‌شود. پس آن باید بذرها را در کیسه‌های پارچه‌ای که به طورمنظم به‌مدت ۴ تا ۵ روز مرطوب نگه داشته‌شوند قرارداد (دمای مناسب برای جوانه‌زنی بذرها۳۰-۲۰ درجه سانتی‌گراد می‌باشد)بعد از جوانه زدن بذرها بایستی آنها را با قارچ‌کش PCNB یا بنومیل ۴ در هزار ضدعفونی کرده و در محل مورد نظر کاشت. توانایی جوانه زنی در بین بذر گونه‌های مختلف پسته متفاوت است. جوانه‌زنی بستگی به سختی پوست استخوانی (آندوکارپ)دارد. خراش‌دهی با اسید سولفوریک به مدت ۵/۱ ساعت و سپس غوطه‌ور کردن در آب به مدت ۲۴ ساعت، سرعت و درصد جوانه زنی (مغز)بنه را افزایش می‌دهد. استفاده از بذرهای بدون پوست استخوانی برای جوانه زنی به دلیل سبز شدن یکنواخت می‌تواند مورد توجه واقع شود.

روش های کاشت :

کاشت بذر در زمین اصلی :

در زمین‌های با آب وخاک شیرین بذور جوانه زده مورد نظر برای کاشت را پس از گاورو شدن زمین (رسیدن به حد ظرفیت مزرعه ) د رمحل داغ آب زمین اصلی می‌‌کارند.چنانچه بافت خاک مزرعه سنگین باشد به منظور از سله بستن روی بذور داخل هر گودال را به وسیله ماسه می‌پوشانند. این عمل به رشد گیاه کمک فراوان می‌کند، چون نه تنها اکسیژن کافی در دسترس ریشه‌های نهال قرار می‌دهد بلکه موجودات هوازی مفید خاک را نیز به فعالیت وا می‌دارد. عمق کاشت بذر بستگی به اندازه بذر دارد (میزان تقریبی عمق کاشت حدود ۲ تا ۵ برابر بزرگ ترین قطر بذر است).

کاشت در خزانه :

زمین خزانه پسته مانند خزانه دیگر درختان باید آماده گردد. فواصل کاشت بذرها بر روی خطوط بین ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر و بین خطوط ۳۵ تا ۴۰ سانتی‌متر است. پس از کاشت بذر ، روی آن را با استفاده از ماسه بادی همراه باکود دامی پوشانده و آبیاری می‌نمایند. میزان بذر مصرفی پسته در هکتار خزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم می‌باشد و حدود ۲۵۰ هزار نهال در یک هکتار می‌توان تولید نمود. نهال‌های تولیدی در فصل خواب (پاییز و زمستان) آماده انتقال به زمین اصلی هستند (نهال یکساله). هرچه سن نهال در خزانه بالا رود به علت گسترش سیستم ریشه و پیچیده شدن ریشه نهال‌ها و عدم دقت درهنگام کندن و جابه جایی نهال به زمین اصلی و قطع ریشه‌ها، یکبار انجام می‌شود. معمولاً د رخزانه راه روهایی در فواصل ۵/۱ تا ۲ متر تعبیه می‌شود که این عمل به رفت و آمد کارگران برای حذف علف‌های هرز و انجام عملیات آبیاری و در صورت نیاز پیوند زدن نهال‌ها کمک می‌کند. چنانچه کف خزانه بوسیله سیمان و یا موزائیک فرش شود از رشد عمودی ریشه‌ها جلوگیری می‌کند. بنابراین جابه‌جایی نهال‌ها آسان‌تر و تلفات آنها نیز کمتر خواهد بود.

کاشت درکیسه‌های پلاستیکی :

برای این منظور از کیسه‌های پلاستیکی به ارتفاع ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر استفاده می‌شود. البته هر چه ارتفاع کیسه‌ها بیشتر باشد(۴۵ سانتی متر ویا بیشتر ) رشد نهال بهتر است. از آنجایی که محیط رشد در گیاهان گلدانی محدود است و این گیاهان مانند گیاهانی که در مزرعه و باغ کشت می‌شوند نمی‌توانند ریشه‌های خود را گسترش داده و به طور طبیعی از منابع غذایی خاک استفاده کنند. لذا برا ی برآورده ساختن احتیاجات گیاه، خاک درون کیسه‌ها را مخلوطی از یک تا دو قسمت ماسه و یک قسمت خاک زراعی مرغوب (لومی)و یک قسمت کود دامی یا خاک برگ پوسیده انتخاب می‌شود.

معمولاً برای تسهیل د رعملیات آبیاری، زمین مورد نظر را به ندازه ارتفاع گلدان‌ها خاک‌برداری‌ کرده، سپس گلدان‌ها را طوری می‌چینند که در فواصل ۲-۵/۱ متری، راهروهایی برای عبور و مرور کارگران وجود داشته باشد. قسمت بالای گلدان‌ها معمولاً هم‌سطح زمین بوده، در نتیجه آبیاری به طریقه غرقابی امکان پذیر می‌شود. درون هر کیسه معمولاً دو دانه بذر می‌‌کارند که پس از سبز شدن و چهار و پنج برگی شدن گیاه‌چه‌ها قویترین آنها را انتخاب نموده، دیگری را حذف می‌کنند. حتماً بایستی در ته کیسه‌ها سوراخ‌های کوچکی به‌عنوان زه‌کش ایجاد نمود. گیاهان گلدانی را در موقعی از سال می‌توان به زمین اصلی انتقال داد. از کاشت پسته درون کیسه‌ها به منظور واکاری در باغ‌ها نیز استفاده می‌شود. در موقع انتقال به زمین اصلی، کیسه‌ها را به آهستگی بدون آنکه صدمه‌ای به ریشه‌ها وارد شود و خاک اطراف آن بریزد، پاره کرده، گیاه را به زمین اصلی انتقال می‌دهند.

سایر روش های تکثیر :

اخیراً موفقیت‌های در زمینه تکثیر پسته از طریق کشت بافت حاصل شده است. از مزایای عمده تکثیر از طریق کشت بافت، یکنواختی نهال‌ها به علت تکثیر غیر جنسی (کلون) تکثیر سریع در فضای کم و تولید نهال‌های عاری از بیماری و نیز کوتاه نمودن طول دوره نونهالی است. درایران ریز ازدیادی پایه‌های اهلی (قزوینی، بادامی زرند) و وحشی (بنه و آتلانتیکا) و نیز ارقام تجاری از طریق قلمه‌زدن بدون استفاده از هورمون‌های گیاهی و با غلظت بالا تا‌کنون امکان‌پذیر نبوده است. خوابانیدن یکی دیگر از روش‌های تکثیر می‌باشد که با این روش می‌توان تعداد معدودی گیاه ریشه دار را از گیاه مادری بدست آورد.

مراقبت از نهال های بذری :

پس از آن که بذر‌ها درخزانه و یا زمین اصلی و یا کیسه‌های پلاستیکی سبز شدند. یک سلسله عملیات باغبانی برای مراقبت از آنها لازم است که عبارتند از :

الف – آبیاری :

میزان دفعات آبیاری برحسب آب وهوا و نوع خاک و میزان آب موجود متفاوت است. بطور‌کلی آبیاری نهال‌های بذری باید به آهستگی صورت گیرد.با توجه به این‌که در این مرحله از رشد گیاهان دارای ریشه محدودی برای جذب می‌باشند باید دقت نمود که از کمبود آب صدمه نبینند.

ب – وجین :

بذر علف‌های هرز تقریباً در خاک وجود داشته و با گیاهان اصلی به رقابت می‌پردازند. بنابراین باید آنهارا از میان برد. وجین علف‌های هرز باید با دقت صورت گیرد تا به ریشه گیاهان اصلی صدمه‌ای وارد نشود.

ج- محافظت از گرما و تابش مستقیم آفتاب :

در روزهای گرم، مخصوصاً در روش کاشت پلاستیکی باید هر چند روز یک بار روی نهال‌ها آب پاشید و نیز برای جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب، می‌توان پایه‌های در زمین به ارتفاع۵/۱-۱ متر قرارداده، با استفاده از حصیر یا مواد دیگر روی آن را پوشاند و بدین ترتیب از تابش مستقیم نور خورشید جلوگیری کرد.

انتقال نهال به زمین اصلی :

محلی که قرار است نهال در آن کشت شود، باید گودالی به عمق ۶۰ و به قطر ۴۰ سانتی متر حفر کرد وآن را با خاک سطح الارض همراه با کود دامی پر نمود. نهال‌های بذری را باید به نحوی درگودال کاشت که طوقه (حدفاصل بین ریشه و ساقه)آن هم سطح زمین قرار گیرد. چنانچه طوقه گیاه درخاک فرو رود، ممکن است پوسیده شود و یا مورد حمله قارچ‌های عامل پوسیدگی طوقه(گموز)واقع شود. اگر هم بالاتر از خاک قرار گیرد، قسمت‌های از ریشه که در معرض هوا قرار گرفته‌اند از بین می‌رود.

بعد از قرار دادن نهال درگودال، خاک اطراف نهال را فشار داده تا گیاه در آن مستقر شود. نهال‌های بذری را باید بلافاصله پس از انتقال آبیاری کرد.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Welcome , today is جمعه, آگوست 1, 2014